قاهره به علت دورى شهر از ساحل نيل ، امكانپذير نيست . امّا ، قاهره مرفهتر و باشكوهتر از فسطاط است ؛ مدارس زيباتر ، خانه‌هاى پرجمعيت‌تر و عمارتهاى مجللترى دارد كه خاص امراست . « 1 » حقيقت آنكه ، سلطان ( ايوبى ) توجه بيشترى به آن دارد ؛ هرگونه خدمات ديوانى در اينجا سهلتر و زيادتر صورت مىگيرد . با اين حال ، چون سلطان ايوبى قصد دارد دژ جزيرهء روضه را ، كه از طريق فسطاط بايد به آنجا رفت ، بسازد و مركز قلمرو خويش قرار دهد ، رونق فسطاط فزونى گرفته است و عدهء زيادى از امرا به آنجا انتقال يافته‌اند و بازارهاى آن شلوغتر شده است . به امر سلطان ، مقابل پلى كه به جزيرهء روضه منتهى مىشود بازار وسيعى ساخته‌اند و بازارى را كه اختصاص به سپاهيان داشت و در آنجا پوست روباه و خز و منسوجات و اشياء ديگرى از اين قبيل فروخته مىشد ، از قاهره به فسطاط انتقال داده‌اند . در واقع ، قاهره شهرى است فراخور حال مستمندان و بىچيزان ؛ زيرا نان در آنجا ارزان و مطربها و نوازندگان و وسايل سرگرميهاى ديگر در داخل و خارج شهر فراوان است و مستمندان مىتوانند به سهولت اميال و آرزوهاى خود را برآورده سازند . « 2 » بنابراين ، قاهره در اواخر دوره ايوبيان به مركز مهم تجارى و دادوستد تبديل شده بود ، كه از طريق آن ، واردات شرق اقصى به خطوط كشتيرانى درياى مديترانه مىرسيد . اين دوره را بايد عصر طلايى سوداگران ادويه ناميد . نظرياتى كه پيلوتى « 3 » بيان داشته مؤيد اين موضوع است ، مالك الرقاب قاهره مىتواند خود را پيشواى مسيحيت و نيز صاحب‌اختيار جزاير و ممالكى بداند كه در آنجا انواع ادويه به عمل مىآيد . اين امر به سبب آن است كه هيچيك از انواع ادويه را نمىتوان جز از طريق قلمرو سلطان ( ايوبى ) به مملكتى صادر كرد يا در جايى به فروش رساند ؛ زيرا قاهره ميان دو دريا واقع است : نخست ، درياى مغرب ( مديترانه ) كه اسكندريه و دمياط و بيروت و تمام خطّهء شام بر

--> ( 1 ) . مغربى ، ابى الحسن ؛ على بن موسى بن سعيد ؛ كتاب الجغرافيا ؛ ص 129 و قاهره ؛ ص 85 - 86 . ( 2 ) . قاهره ؛ ص 85 - 86 . ( 3 ) . Piloti .